Cultuur & historie gemeente Wijchen

De gemeente Wijchen telt ongeveer 41.000 inwoners, waarvan er ruim 33.000 in de kern Wijchen wonen. Naast het dorp Wijchen bestaat de gemeente uit Alverna, Balgoij, Niftrik, Batenburg, Hernen, Leur en Bergharen. De gemeente kent deze samenstelling sinds 1984, toen de gemeenten Batenburg en Bergharen bij de gemeente Wijchen werden gevoegd als gevolg van een gemeentelijke herindeling. De totale oppervlakte van de gemeente Wijchen is sindsdien 6.956 hectare.

Wijchen biedt veel moois

Een rijke en veelbewogen geschiedenis, klassieke en moderne kunst, gevarieerde natuur én gastvrijheid, dat is Wijchen. Van middeleeuwse kastelen tot kronkelige wandelpaadjes door bossen. Van een gezellige terrassen tot de rust van weids natuurschoon. En van trendy restaurants tot “ouderwetse” gastvrije bed & breakfasts. Je noemt het, Wijchen heeft het.

Centrum voor ieder wat wils

Het gezellige centrum van Wijchen is een lust voor het oog. Het biedt een rijke variatie aan winkels, boetiekjes, restaurants, cafés en in de zomer vele terrassen. Struin ontspannen door de pittoreske straatjes en wandel over de Markt en langs de monumentale panden. Natuurlijk mag je het kasteel, de grootste bezienswaardigheid, niet missen (t/m december 2021 wordt dit kasteel van binnen verbouwd).

De Romeinen en de Merovingers

De gemeente Wijchen ligt in het Tweestromenland, een oud cultuurlandschap ingeklemd tussen de Waal in het noorden en de Maas in het zuiden. De bewoning in het Land van Maas en Waal is vooral te vinden op hoger gelegen stroken grond. In het zuiden is dat het Wijchens rivierduin. Dit bestaat uit stuifzand, dat vlak na de ijstijd uit de droge rivierbedding is gewaaid. Dit gebied was reeds in de prehistorie bewoond. De Romeinen legden hier grote landbouwcomplexen aan met luxe villa’s. Wijchen was een inheems Romeinse nederzetting van regionale betekenis. Daarna namen de Merovingers deze positie over. In de middeleeuwen werden de verhoudingen in de samenleving grimmiger en werden veel gebouwen versterkt. Zo ontstonden burchten, kastelen, hofsteden en versterkte boerderijen.

Tweestromenland

De oude bewoningsgrond is nog goed in het landschap te herkennen: de wegen lopen er kronkelend en we komen er de oudste monumenten tegen. Hier is ook de landelijke sfeer behouden gebleven. We vinden er vele oude dorpjes, kastelen, molens, torens en boerderijen terwijl de slingerende bandijken verrassende vergezichten bieden. De bedrijvigheid in dit gebied is altijd afhankelijk geweest van wat de rivier te bieden heeft: klei. De kleiige bodem zorgde voor het ontstaan van veel kleine gemengde agrarische bedrijven. In de woelige geschiedenis van het Tweestromenland is er vooral veel strijd geweest tegen het water. Sinds het begin van de bedijkingen in 1321 zijn er 125 jaartallen bekend waarin het Land van Maas en Waal geteisterd is door overstromingen.

Afwisselende landschap tussen Maas en Waal

Het afwisselende landschap tussen Maas en Waal leent zich bij uitstek voor ontdekkingstochten te voet of op de fiets. Ontdek het gebied via de Cultuurhistorische fietsroute Tweestromenland of de Romeins Bataafse fietsroute ‘Oase tussen de klei’. Met de route Wandelen in Wijchen ontdekt u te voet de rijke cultuurgeschiedenis van het centrum van Wijchen. Het rijke verleden van de streek is te bezichtigen in Museum Kasteel Wijchen en Kasteel Hernen en het pittoreske monumentale stadje Batenburg met haar molen en fraaie kasteelruïne. Ook de dorpen Leur, Balgoij, Niftrik, Alverna en Bergharen zijn een bezoekje meer dan waard.

Historie de Kleine Elst

De oude waterloop van de Kleine Elst markeert de historie van Wijchen. Op oud kaartmateriaal is te zien dat de Kleine Elst langs het kasteel Wijchen voer en nabij Hernen ‘aantakte’ op het Wijchens Maasje richting Bergharen. De namen van verzorgingshuis ‘de Elsthof” en de Elstweg verwijzen nog naar de oude rivierloop.

Informatiezuil

De gemeente Wijchen wil de bijzondere waarde van de Kleine Elst voor Wijchen laten zien om de herinnering aan deze voor Wijchen belangrijke waterloop levend houden. Daarom heeft de gemeente besloten een informatiezuil in de kasteeltuin te plaatsen. Dit is vlakbij de plek waar de Kleine Elst heeft gelopen. Op de informatiezuil is de vermoedelijke en deels ondergrondse loop van de Kleine Elst zichtbaar.

Meer informatie

Meer informatie is te vinden op de site Spannende Geschiedenis.

Herdenkingsmonumenten

In Wijchen zijn een aantal herdenkingsmonumenten. De meeste herinneren aan gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog.

Liberation Route Europe

De Liberation Route volgt het pad dat de geallieerden bewandelden tijdens de bevrijding van Europa. De route begint bij Normandië en loopt via Noord-Brabant, Nijmegen, Arnhem en de Zuid-Veluwe richting Berlijn. Deze gebieden speelden aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een hoofdrol op het wereldtoneel.

Luisterkei nr 1 ligt aan de Kasteellaan voor de gracht van het Kasteel. Deze kei maakt onderdeel uit van de Liberation Route. Op de website www.liberationroute.com vindt u alle informatie over de Nederlandse Liberation Route.  Daar u kunt ook de tekst van de Wijchense kei beluisteren of downloaden.

Kortom of je nu wil wandelen of fietsen, natuur, historie of cultuur zoekt, een bezoek aan onze mooie gemeente is echt de moeite waard! Laat je in dit promotiefilmpje verrassen.